Wat je onderweg naar de Preikestolen ziet
Elke Lysefjord rondvaart vanuit Stavanger volgt op de kaart ongeveer dezelfde lijn. De boten varen tussen de eilanden door naar de monding van de fjord en sturen dan langs de Preikestolen tot aan een waterval. Daar keren ze om. Als je weet in welke volgorde alles komt, weet je wanneer je aan dek moet staan, en dat telt op een havendag waarop je maar één kans hebt.
De rondvaart in acht etappes
Alle zes tochten op deze site vertrekken vanaf de Vågen, de haven midden in Stavanger, en brengen je daar ook weer terug. Op de combitour met wandeling na (zie Preikestolen van onderen of van boven) zet geen enkele je ergens aan land. De bekende bezienswaardigheden liggen allemaal dicht bij elkaar in de tweede helft van de heenweg.
- De Vågen. De haven uit, langs Gamle Stavanger en de cruiseschepen;
- De stadsbrug. Onder de hoge verkeersbrug door op weg de stad uit;
- De eilanden. Lage, rotsige eilandjes met viskwekerijen en zomerhuisjes;
- De Lysefjordbrug. Een hangbrug die over de monding van de fjord gespannen is;
- De Vagebondengrot. Een donkere holte in de rotswand bij Fantahålå;
- De Preikestolen. De rots met de platte top, 604 m boven het water;
- Hengjanefossen. De waterval die de Whiskywaterval wordt genoemd, waar de boten keren;
- Terug naar Stavanger. Hetzelfde water in omgekeerde richting, met de stad voor je.
De Vågen uit
De eerste tien minuten zijn voor de stad. Aan de westkant van de haven, links van je als de boot naar buiten vaart, klimmen de witte houten huizen van Gamle Stavanger tegen de helling boven Strandkaien op. Ligt jouw schip daar, dan torent de romp vlak onder die huizen boven de kade uit, en je drijvende hotel vanaf waterhoogte zien is een mooie eerste foto. Schepen aan de oostkant liggen aan Skagenkaien en Skansekaien, dus op een drukke dag glijd je tussen stalen wanden naar buiten.
De gids van Fjord Xplore heeft over dit stuk het meest te vertellen. De beschrijving noemt het oude douanehuis (Tollboden) en het Noors Oliemuseum aan het water, een herinnering dat Stavanger rijk werd van de Noordzeeolie. De speedboot van Fjord Xplore voor ~€ 148 heeft een gids aan boord die live vertelt, dus je hoort over de kade terwijl die voorbijglijdt en niet van een bandje.
Onder de stadsbrug door en tussen de eilanden
Voorbij de havenmond vaart de boot onder de stadsbrug door, de hoge overspanning die de weg naar de eilanden voor de stad draagt. Daarna wordt het landschap een tijdje zachter. De route kronkelt tussen lage eilanden met viskwekerijen en de rode of witte huisjes waar Noren in het weekend naartoe vluchten. Deze wateren horen bij het grotere Boknafjord-stelsel.
De beschrijving van Helgøy noemt Ådnøy, een van de eilanden langs de route. Ergens op dit stuk vertelt de opgenomen gids de oude bruiloftslegende die de Preikestolen zou doen instorten. De catamaran van Helgøy voor ~€ 79 speelt die uitleg af in zes talen. Dit is het minst beschutte water van de tocht, en onze gids Regen, mist en een verstopte rots raadt aan om hier op een winderige dag binnen te gaan zitten.
De Lysefjordbrug bij de monding
De fjord kondigt zich aan met een brug. De Lysefjordbrug, een hangbrug uit 1997, hangt over de smalle ingang, en zodra je eronder door bent, rijzen de oevers aan beide kanten steil op. De twee RIB-aanbieders zijn ongeveer 30 minuten na vertrek uit de haven bij de fjord. Het hybride schip van Brim voor ~€ 74 doet er zo'n 45 minuten over.
Binnen loopt de Lysefjord ongeveer 42 km landinwaarts. Gletsjers sleten dit lange, smalle dal uit, en de granieten wanden reiken tot ongeveer 1.000 m hoogte. De meeste wanden vallen loodrecht in diep water, dus de boten kunnen er dicht langs varen.

De Vagebondengrot en de Preikestolen
Het eerste punt met een naam in de fjord is Fantahålå, in het Nederlands de Vagebondengrot. Het is een grote, donkere holte in de rotswand, en volgens lokale verhalen hielden vogelvrijen en mensen die de belastinginner ontliepen zich er ooit schuil. De bemanning vertelt het graag, of het nu waar is of niet. Let op de hellingen in de buurt op geiten die op richels staan die veel te smal lijken voor iets met hoeven.
Dan komt waar iedereen op zat te wachten. De Preikestolen steekt 604 m boven je uit de noordwand van de fjord, een rechthoekig blok graniet met een platte top en een loodrechte voorkant. Vanaf het dek lijkt de rots verrassend klein. Je kijkt omhoog naar een richel op meer dan een halve kilometer hoogte, en de mensen die erop staan zijn stipjes, als je ze al ziet. Een telefoon met zoom of een verrekijker helpt hier enorm.
Elke tocht gaat onder de rots langzamer varen of ligt even stil voor foto's. Wil je de hele rotswand in één beeld krijgen, dan heeft onze gids De Preikestolen fotograferen vanaf het water tips over groothoeklenzen en de panoramastand.
De Whiskywaterval en de terugweg
Hengjanefossen is de laatste van de drie grote bezienswaardigheden. Volgens de beschrijvingen valt het water 75 m naar beneden, langs de rotswand recht de fjord in. De bijnaam Whiskywaterval komt van verhalen over een illegale stokerij die ooit vlak bij het water verstopt zou zijn, en de kapiteins vertellen dat met zichtbaar plezier. De elektrische catamaran van Rødne voor ~€ 83 gaat zo dichtbij dat het stuifwater over de boeg waait, en Fjord Xplore belooft dezelfde douche.
Hier keren de boten. De Lysefjord loopt nog vele kilometers door tot Lysebotn en de rotsen van Kjerag aan het eind, maar geen van de tochten op deze site gaat zo ver. Staan die plekken op je lijstje, dan heb je een andere tocht nodig. Blijf op de weg de fjord uit het water afspeuren. De twee geiten van Rødne (Gunnar en Sigve) zijn aan de oever kleine beroemdheden geworden. Soms liggen er zeehonden op de rotsen, en op tochten met wat geluk duiken er zeearenden op.
Deze route met een gids
De overdekte speedboot van Fjord Xplore (vanaf ~€ 148) heeft een gids die live vertelt en vanaf de haven de bezienswaardigheden aanwijst. Ophalen is mogelijk, en de tocht eindigt bij de cruiseterminal.
Hoe lang elk stuk duurt
Drie beschrijvingen verdelen de tocht in etappes. De andere geven alleen de totale duur.
| Tocht | Totaal | Heen / in de fjord / terug | Stop bij elke bezienswaardigheid |
|---|---|---|---|
| Brim Explorer | 3,5 uur | 45 min / ca. 1 uur / 1 uur | Ca. 15 min |
| Stavanger RIB | 2 uur | 30 min / ca. 45 min / 30 min | Ca. 10 min |
| FjordEvents | 2 uur | 30 min / 30 min / 30 min, na een veiligheidsinstructie van 15 minuten | Ca. 5 min |
| Helgøy en Rødne | 2,5 uur en 3,5 uur | Niet uitgesplitst in de beschrijvingen | Niet vermeld |
| Fjord Xplore | 2,5–3 uur | Niet uitgesplitst in de beschrijving | Niet vermeld |
Welke boot je ook kiest, een flink deel van de tocht gaat op aan de heen- en terugweg naar de fjord. De RIB's van 2 uur laten je dezelfde bezienswaardigheden zien als de rondvaarten van 3,5 uur, met kortere stops, en onze gids RIB, speedboot of grote boot weegt die keuze af. De grote boten geven je in plaats daarvan een warme lounge en langere stops, per boot vergeleken in Helgøy, Rødne of Brim.
Terug in Stavanger
Op de terugweg komen de eilanden en de brug weer voorbij, met het licht uit een andere hoek. Dit is het moment voor iets warms te drinken als je boot een snackbar heeft. Rødne verkoopt wafels en kaneelbroodjes bij de koffie, en Brim heeft een eigen café aan boord. Dan doemt de stadsbrug voor je op, en kort daarna verschijnt Gamle Stavanger weer op de helling boven de haven.
Cruisepassagiers zien hun eigen schip vaak het mooist bij deze laatste nadering. Houd wat speling aan voor je weer aan boord moet zijn, want een boot kan een paar minuten te laat terug zijn, ook al is het vanaf de Vågen maar een kort stukje lopen naar de ligplaatsen. De Lysefjord op een havendag behandelt verzamelpunten en marges. Fjord en Gamle Stavanger op één dag laat zien hoe je de uren voor en na de boot vult.