De Lysefjord door het jaar

De boten op de Lysefjord varen in elk seizoen dezelfde route. Toch voelt een tocht in juni heel anders dan een in december. De zomer brengt lang licht en de volste dekken. In de winter zijn de dagen kort en de boten rustig. Kom je per schip, dan ligt de datum vast, en draait de keuze om welke afvaart je die dag boekt.

Eén route, vier seizoenen

Welke maand het ook is, de boten vertrekken vanaf de Vågen in Stavanger en varen onder de Lysefjordbrug door. Ze keren na Hengjanefossen, de waterval die het eind van de heenweg markeert. Wat verandert, is het licht en de hoeveelheid water die van de bergen stroomt. Ook het aantal mensen met wie je het dek deelt, wisselt flink. Rødne is de enige aanbieder op deze site die het hele jaar vaart. De anderen bepalen hun eigen dienstregeling, dus wil je buiten de zomermaanden varen, open dan eerst de boekingskalender voor jouw datum voordat je een boot kiest.

SeizoenDaglichtWatervallenAan boord
Lente (maart tot mei)Elke dag een paar minuten langerZwellen aan door smeltwaterDrukker richting zomer
Zomer (juni tot augustus)Rond midzomer tot circa 23.00 uurKrachtig aan het begin, dunner bij droogteHet drukst, uitverkocht op dagen met grote schepen
Herfst (september tot november)Neemt snel afWeer vol na regenMeer ruimte aan de reling, meer regen
Winter (december tot februari)In december ongeveer van 9.15 tot 15.30 uurVaak dun bij strenge kouDe minste mensen, en maar een deel van de tochten vaart

De lente en het smeltwater

Als de sneeuw op de hoogvlakte boven de fjord smelt, gaat elke geul in de wanden van de Lysefjord water voeren. Hengjanefossen, volgens de beschrijvingen 75 m hoog, raast luid en wit naar beneden, en er verschijnen tientallen kleinere stroompjes die eind van de zomer weer opgedroogd zijn. Op de toppen blijft vaak nog sneeuw liggen terwijl de lagere hellingen groen worden, zodat de wanden er wit en grijs gestreept uitzien.

De lente is fris, en de wind aan dek heeft zelfs op zonnige dagen een scherp randje. Het is rustiger op de boten dan in de hoogzomer, al nemen de cruisebezoeken naarmate de weken verstrijken toe. Voor watervallen is de elektrische catamaran van Rødne voor ~€ 83 de beste keus, omdat de kapitein zo dicht bij Hengjanefossen komt dat het stuifwater je bereikt.

Lange zomeravonden en drukke dekken

Rond midzomer is het in Stavanger licht tot ongeveer 23.00 uur, en de lucht wordt voor zonsopgang nauwelijks donker. Elke afvaart geeft je licht genoeg, dus je kunt kiezen op tijdstip in plaats van op zon. De zomer aan deze kust is eerder zacht dan heet, met middagen van vaak rond de 15–20 °C. Op het dek van een varende boot voelt het een stuk koeler dan op de kade.

Het is ook de drukste tijd op het water. Op dagen met meerdere schepen in de haven raken de catamarans vol, en de kleine RIB's kunnen nog eerder vol zitten. De beschrijving van Rødne waarschuwt dat de tochten waarschijnlijk uitverkopen. Boek op tijd, zeker als je per schip komt en maar één kans hebt. Kinderen zijn dol op de geiten, die je vooral in de warmere maanden op de richels langs de oever ziet grazen.

Blauw-witte catamaran vlak bij een hoge waterval die langs de rotswand de fjord in stort

De herfst geeft ruimte aan de reling

Vanaf september kleuren de bomen op de lagere hellingen geel en roestbruin, en de zon staat lager, met lange schaduwen langs de fjordwanden. Het cruiseverkeer neemt af naarmate het seizoen ten einde loopt. Een plek binnen vinden is geen gedrang meer, en aan de reling is er ruimte voor foto's.

De keerzijde is regen. De herfst is aan deze kust meestal de natste tijd van het jaar, wat de watervallen laat stromen maar een waterdichte jas onmisbaar maakt. Het hybride schip van Brim voor ~€ 74 heeft lounges met ramen van vloer tot plafond, een comfortabele plek om tussen twee bezienswaardigheden een bui uit te zitten. De grote boten varen toch, en onze gids Regen, mist en een verstopte rots legt uit hoe je ook van een grijze tocht iets maakt. Onze gids Gekleed voor het dek behandelt de laagjes.

Korte winterdagen

In december komt de zon in Stavanger op rond 9.15 uur en gaat ze onder rond 15.30 uur. Een tocht van 2 of 3,5 uur past binnen dat venster als je een vroeg genoeg afvaart kiest, en de lage zon kan de sneeuw op de toppen roze en goud kleuren. De temperatuur schommelt net boven het vriespunt, vaak rond de 0–5 °C, maar door de wind aan dek voelt het veel kouder.

Niet elke tocht vaart in de winter. Rødne vaart het hele jaar, en de elektrische catamaran heeft panoramaramen voor de koude stukken. Kijk voor de andere in de boekingskalender wat er op jouw datum wordt aangeboden. Ook cruisebezoeken zijn in de donkere maanden veel zeldzamer, dus de dekken zijn dan op hun leegst van het jaar.

De boot die elke maand vaart

De elektrische catamaran van Rødne (vanaf ~€ 83) vaart het hele jaar. Binnen kijken leren stoelen uit op panoramaramen, en de snackbar verkoopt wafels. Rødne kan op sommige afvaarten een andere boot inzetten.

Ochtend of middag

Geen van de beschrijvingen noemt vaste vertrektijden, dus kijk welke tijden er op jouw datum zijn. Op veel dagen neemt de wind in de loop van de middag toe, waardoor het in de ochtend op het open stuk voor de fjord wat rustiger is. Een vroege boot laat bovendien de rest van de dag vrij voor Stavanger. Dat past bij de meeste havendagen. Fjord en Gamle Stavanger op één dag schetst hoe je de uren verdeelt.

Middagafvaarten hebben hun eigen charme. Er zitten vaak minder cruisepassagiers op, want die pakken meestal de eerste boten nadat hun schip heeft aangemeerd, al is dat een patroon en geen regel. Ook het licht speelt mee. Rond het middaguur reikt de zon het verst de fjord in. Vroeg in de ochtend of laat in de middag laten de hoge wanden lange stukken water in de schaduw. Onze gids De Preikestolen fotograferen vanaf het water gaat in op licht en schaduw langs de route.

Drukke cruisedagen

Scheepsbezoeken bepalen de drukte meer dan de kalender. Liggen er twee of drie grote schepen aan de kade, dan komen er binnen ongeveer een uur duizenden passagiers aan wal, en een groot deel van hen wil op hetzelfde moment dezelfde fjordtocht. Boten die een week eerder nog lege plaatsen hadden, kunnen uitverkocht raken. De haven publiceert de lijst met scheepsbezoeken ruim van tevoren, dus met een snelle blik zie je welke dagen je beter kunt vermijden als je flexibel bent met je data.

Kom je zelf per schip, dan kun je de drukte niet ontlopen, maar wel vroeg boeken en een kleinere boot kiezen. Stavanger RIB voor ~€ 129 houdt de groepen op maximaal 12, terwijl FjordEvents voor ~€ 111 garandeert dat de tocht doorgaat, hoeveel mensen er ook geboekt hebben. Beide zeggen dat hun dienstregeling is afgestemd op cruisegasten. Gratis annuleren tot 24 uur voor vertrek haalt het risico uit vroeg boeken. De Lysefjord op een havendag behandelt de planning rond het weer aan boord gaan.

Het seizoen dat bij je reis past

  • Voor watervallen. Eind van de lente tot begin van de zomer, of op elk moment na een paar dagen flinke regen;
  • Voor lang licht. Juni en juli, als het daglicht nog uren duurt nadat elke boot terug is;
  • Voor ruimte aan dek. September en oktober, of een dag met weinig schepen in de haven;
  • Voor winterse sfeer. December tot februari met Rødne, gekleed op een ijskoud dek;
  • Voor een havendag. Je schip bepaalt de datum, dus kies in plaats daarvan de boot. De catamaran van Helgøy, 2,5 uur voor ~€ 79, laat van de grote boten de meeste tijd aan wal over, en Van de haven naar de Preikestolen laat zien wat je onderweg ziet.

Seizoen voor seizoen

Een datum en een afvaart kiezen

Wat is de beste maand voor een Lysefjord rondvaart?

Dat hangt af van wat je zoekt. Eind van de lente zijn de watervallen het volst en in juni zijn de dagen het langst. Voor herfstkleuren met minder mensen aan boord ga je in september. Rødne vaart elke maand, dus er is geen gesloten seizoen.

Kun je in de winter over de Lysefjord varen?

Ja, met Rødne, dat het hele jaar vaart. Andere aanbieders bepalen hun eigen winterdienstregeling, dus kijk in de boekingskalender. In december is het in Stavanger licht van ongeveer 9.15 tot 15.30 uur, dus kies een afvaart vroeg op de dag.

Wanneer zijn de watervallen van de Lysefjord het volst?

Tijdens het smelten van de sneeuw, van eind lente tot begin zomer, en na elke periode met flinke regen. Na een droge zomer vult de herfstregen ze meestal weer.

Is een rondvaart in de ochtend of in de middag beter?

De ochtend is vaak rustiger en laat de rest van een havendag vrij. Middagboten zitten vaak minder vol met cruisepassagiers. Geen van de tochten noemt vaste tijden, dus kijk wat er op jouw datum wordt aangeboden.

Wanneer zijn de boten het drukst?

In de zomer, en vooral op dagen waarop meerdere cruiseschepen tegelijk in de haven liggen. Boek op die dagen vooruit. De rondvaart van Rødne kan uitverkopen, en de kleinere boten raken snel vol.